
de Volkskrant
18 april 2017 dinsdag
Section: V Opening; Blz. 2
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: Slecht slapen leidt tot rotgedrag op het werk.
Van wie komt die claim?
Van de baas stelen, collega's treiteren, te laat op het werk komen - allemaal kan het worden veroorzaakt door slaaptekort, aldus de Rotterdamse hoogleraar Marius van Dijke onlangs op NPO Radio 2. Uit een nieuw promotieonderzoek van zijn vakgroep op de Erasmus Universiteit blijkt namelijk dat zelfs maar één nacht slecht slapen de kans op 'rotgedrag' verhoogt. En daar is volgens Van Dijke geen ontkomen aan: 'De bevindingen zijn duidelijk: slecht slapen zorgt voor slecht gedrag. Bij iedereen. Ook bij gewone mensen.' 

Van een afstandje bekeken lijkt de bewering volstrekt logisch: dat een mens met slaaptekort zich soms ongezellig gedraagt, spreekt voor zich en is zelfs goed onderzocht. Maar deze nieuwe claim valt vooral op om wat er ní­ét gezegd wordt: hoeveel groter maakt een slaaptekort dat risico op ongewenst werkgedrag dan? Steelt een enkeling een pen of vliegen slecht uitgeruste werknemers elkaar in de haren, terwijl ze geld verduisteren en opzettelijk het kantoor afbreken?
Klopt het?
Dat blijken moeilijke vragen om te beantwoorden. Niet alleen ontbreekt enige informatie over de ernst van het probleem in het persbericht, bij nadere inspectie blijkt het promotieonderzoek zelfs over iets anders te gaan. Hoofdonderzoeker Laura Giurge wilde vooral weten of ongewenst werkvloergedrag een beetje zoals een verleidelijke verslaving werkt: als je er op een dag eenmaal aan begonnen bent, is het de volgende dag misschien moeilijker te weerstaan, zeker na een slechte nachtrust, was haar idee. 

Hoewel Giurge voor dí­é theorie wel degelijk aanwijzingen vond, benadrukt ze dat ze niet als doel had om slaap als grote oorzaak van gedragsproblemen op het werk aan te wijzen. 'We zijn er vrij zeker van dat het effect bestaat', zegt Giurge, 'maar dat betekent niet dat we zeggen dat het een groot effect is.' 

Dat bleek dan ook niet zo te zijn. De 106 deelnemers in de studie, die tien werkdagen lang via hun smartphone doorseinden hoe ze sliepen en de mate waarin ze die dag iets lelijks uithaalden tegenover collega's of de baas, bleken bovenal lieverdjes: ze zeiden praktisch 'nooit' te stelen of het kantoor te vernielen. 

Bij werknemers die een mindere nachtrust zeiden te hebben gehad, sprong dat antwoord in sommige gevallen weliswaar naar 'soms', maar niets wijst op een kantoor-apocalyps. 

'Een gemiste kans', vindt slaaponderzoeker Gerard Kerkhof van de Universiteit van Amsterdam (UvA). De vraag wat slaapkwaliteit met werknemers doet vindt hij belangrijk, maar omdat volgens hem de deelnemers allesbehalve grondig werden ondervraagd over hun slaapkwaliteit, valt nu moeilijk te zeggen wat de invloed ervan precies was.
Eindoordeel
Aannemelijk is het wel, maar in hoeverre slaapproblemen echt tot stennis en verderf op de werkvloer leiden, blijft met dit nieuwe onderzoek onduidelijk.



